Bestemmingsplannen en het Vertrouwensbeginsel: Wat betekent dit voor u?
Wat gebeurt er als een gemeente eerst instemt met een plan, maar later van koers verandert? Die vraag stond centraal in een uitspraak van de Raad van State over een perceel aan de Maas-Waalweg 15 in Zuilichem. Deze zaak laat goed zien hoe belangrijk het vertrouwensbeginsel en een goede ruimtelijke onderbouwing zijn in het omgevingsrecht.
Wat was er aan de hand?
Een bedrijf wilde op haar terrein huisvesting realiseren voor arbeidsmigranten: zeven gebouwen met 200 wooneenheden. De gemeente Zaltbommel gaf daar in 2017 in principe toestemming voor. Maar onder druk van maatschappelijke onrust besloot de gemeenteraad in 2019 om het bestemmingsplan aan te passen. Huisvesting van arbeidsmigranten werd op dat perceel niet langer toegestaan.
Wat oordeelde de Raad van State?
De hoogste bestuursrechter oordeelde dat het college inderdaad een toezegging had gedaan, maar dat deze formeel niet aan de gemeenteraad kon worden toegerekend. Het beroep op het vertrouwensbeginsel slaagde dus niet. Toch had de gemeenteraad volgens de rechter wel rekening moeten houden met die eerdere toezegging.
Daarnaast wees de rechter het argument van “maatschappelijke onrust” af als onvoldoende onderbouwing voor het weigeren van planologische medewerking. Er moet altijd een inhoudelijke, ruimtelijke reden zijn voor een wijziging in een bestemmingsplan.
En wat gebeurde er daarna?
De gemeenteraad kreeg 26 weken de tijd om het besluit te herstellen. Maar dat lukte niet: de situatie bleek bestuurlijk niet uitvoerbaar. Uiteindelijk trof de gemeente een schikking met het bedrijf en betaalde een schadevergoeding.
Wat betekent dit voor de praktijk?
Deze uitspraak laat zien dat toezeggingen van de overheid serieus genomen moeten worden – ook al zijn ze niet formeel bindend. Onder de huidige Omgevingswet is dat niet anders. Artikel 5.49 verplicht bestuursorganen om eerdere toezeggingen mee te wegen bij ruimtelijke besluiten.
Voor initiatiefnemers is het belangrijk om toezeggingen altijd goed vast te leggen. En voor gemeenten geldt: beleidswijzigingen moeten juridisch én ruimtelijk goed onderbouwd zijn.
Hulp nodig bij planologische procedures?
Bij MIJ-Advies begeleiden we particulieren en ondernemers bij ruimtelijke procedures, vergunningen en bezwaar. Heeft u te maken met veranderend beleid of twijfelt u of een toezegging nog geldig is?
Klik op de knop hieronder en neem eenvoudig contact met ons op – wij helpen u met heldere uitleg en een sterke juridische onderbouwing.